Saizo Inagaki Heeft Ons Verlaten

Op 13 januari overleed te Kobe na een langdurige ziekte, op bijna 97-jarige leeftijd, Rev. Prof. Zuiken Saizo Inagaki.

Onze lezers kennen hem doorheen de talrijke bijdragen van zijn hand die wij in ons tijdschrift mochten opnemen en die alle getuigen enerzijds van een grote geleerdheid en een scherp aanvoelen van de menselijke realiteit, maar anderzijds en vooral getekend zijn door een grote nederigheid en een rijke, vreugdevolle overgave aan Amida’s Gelofte-Kracht.

In Japan werd Z. S. Inagaki algemeen beschouwd als één van de grootste kenners van het Boeddhisme. Talrijke academische werken, vaak samen met vertalingen uit het Chinees van leerschriften en commentaren gewijd aan de bronnen van het Shin-Boeddhisme staan op zijn naam. Toch ging zijn voorliefde veel sterker naar beschouwingen van meer ‘populaire’ aard, waarin hij zijn aanvoelen kon mededelen aan de gewone, gemiddelde Japanner. Want ofschoon hij kon bogen op een lange carrière als universiteitsprofessor, toch was hij allerminst een kamergeleerde.

Zijn naam zal daarom onder de bredere lagen van de bevolking blijven leven als één van de grootste predikers van Japan. Nog tot vóór enige jaren reisde hij dag in dag uit van de éne tempel naar de andere om er de boodschap van Shinran Shonin te verkondigen in de woorden van deze eeuw. Overal werd hij ontvangen met de grootste eerbied, maar dan gepaard met een uitbundige vreugde die scherp afstak met het formalisme dat het Japanse leven beheerst.

Toen de ouderdom hem die verplaatsingen almaar zwaarder maakten, besloot hij van zijn eigen huis een plaats van ontmoeting te maken. Daar kwamen dan geregeld de leden van het door hem gestichte genootschap Horai-kai bij elkaar, maar ook overtalrijke gelovigen en sympatisanten uit alle volkslagen verdrongen er elkaar op de ‘tatami’s’ om naar de uiteenzettingen van “Sensei” (de leraar) te luisteren.

Zijn zeer persoonlijke manier om de leer van de Boeddha naar de zuiverste vertolking van Shinran Shonin aan de man te brengen was allesbehalve conventioneel. Hij sprak steeds rustig maar zonder neerbuigendheid, met ‘n vleugje humor en scherts, met diepe klemtonen in een taal die anders nogal monotoon klinkt, in korte eenvoudige zinnen, telkens de luisteraar de tijd latend er nog eens diep over na te denken. Van de Amerikaanse aanpak had hij geleerd te werken met grote vellen papier waarop hij met ‘n zware zwarte stift de hoofdlijnen van zijn betoog, de accentpunten en hun onderlinge samenhang tekende, zodat ze meteen ook visueel in de memorie van zijn toehoorders ingeprent werden. Die “preek-bladen” zijn meesterwerken van uiteenzetting en daarbij vaak ook kalligrafisch van hoog niveau.

Bergen manuscripten van hem liggen nog op publicatie te wachten. Vele ervan heeft hij helaas niet meer kunnen afwerken. Hij had de gewoonte aan verschillende werken gelijktijdig te schrijven naar gelang de inspiratie van de dag of de noodzaak van een preek hier of daar, of naar aanleiding van een spiritueel probleem dat hem voorgelegd werd. De meeste van die teksten zijn uiteraard in het Japans gesteld. Toch heeft Saizo Inagaki ook veel in het Engels geschreven, een taal die hij bijzonder goed machtig was (onder zijn schriftafeltje lagen altijd twee dikke boeken: de volledige werken van Shakespeare en de Bijbel; wou hij even uitblazen en verpozen, dan las hij daar enkele pagina’s uit…).

Ook onze Jikō-ji heeft Zuiken Saizo Inagaki bedacht met diverse onuitgegeven teksten. Wij zullen er een zo dankbaar mogelijk gebruik van maken.

Inagaki Sensei koesterde immers de grote hoop dat de Jodo-Shinshu in Europa beter bekend zou worden in de volle rijkdom van zijn leerinhoud, waarvan al te vaak slechts een karikatuur aan de ‘belezen’ Europeaan voorgehouden wordt. Hij had een heel duidelijk besef van het heersende misverstand dat bij de Westerse ‘boeddhologen’ ontstaan is; daardoor werd (en wordt) het Shin-Boeddhisme dikwijls afgeschilderd als een uitwas volkomen vreemd aan de leer van de Boeddha, - dan wanneer het doctrinaal de uiterste doortrekking en de ultieme consequentie van de Buddhadharma is.

Ofschoon hijzelf nooit in de gelegenheid geweest is naar Europa te reizen, was hij sterk doordrongen van de noodzaak deze situatie aan te klagen en de verkeerde voorstellingen te corrigeren.

Om te besluiten, nog een persoonlijke noot. Toen ik in oktober 1979 op het punt stond de luchthaven van Osaka binnen te gaan om terug naar mijn Vlaamse geboortegrond te vliegen, liet hij me door zijn zoon, Rev. Dr. Hisao Inagaki, de meestal door hemzelf gebruikte wit-gouden kesa (stool) als afscheidsgeschenk overhandigen. Zelden kreeg ik een indrukwekkender geschenk, maar ook… wat een opdracht!

Namu Amida Butsu.

Sh. Shitoku A. Peel

Ekō 13

jikōji - 慈光寺

© 2003

info-at-jikoji.com

          home