Jodo Shinshu Begrijpen (2)

Dr. Taitetsu Unno

Geboorte in het Reine land

Voor Shinran betekende ‘verlichting’ de mogelijkheid de kenmerken van een ‘groot wezen’ te manifesteren, zoals de historische Boeddha dat gedaan heeft, en daarbij welzijn en vrede voor iedereen te brengen simpel door het verkondigen van de Leer. Om het even wat dat minder zou zijn, ook al noemt men het ‘verlichting’ of ‘satori’, dat zou enkel maar zelfbegoocheling zijn, zeker voor zo een dwaze wezens als wij zijn. Toch was zijn grote ontdekking die van het pad waarlangs zelfs de meest dwaze wezens toch de Hoogste Verlichting kunnen bereiken. Eigenlijk, zo stelt Shinran het, is het juist door de dwaze aard van de wezens dat het verwezenlijken van het Boeddhaschap een absolute zekerheid is. Deze paradox vormt de kern van de revolutionaire reïnterpretering van het Reine Landboeddhisme.

Verwijzend naar de traditionele opvatting dat verlichting zou onmogelijk zijn in dit bestaan, maar verwezenlijkbaar is in een ideaal milieu in het volgende bestaan, heeft Shinran een radicale herinterpretering gegeven van de betekenis van “Geboorte in het Reine Land”.

Allereerst, in tegenstelling tot de traditionele visie dat men in het Reine Land, dus in het volgend bestaan, verder voortschreed op het Pad naar de Verlichting, stelde Shinran dat men op het ogenblik van de dood al zijn karmische beperkingen achterlaat om geboren te worden in het Reine Land en dààr, op hetzelfde moment, het Boeddhaschap verwerkelijkt. Dan begint meteen ook de terugkeer naar de lijdenswereld samsara om alle wezens te bevrijden. Zowel het ‘gaan naar’ als de ‘terugkeer naar’ worden vervuld als werkzaamheid van de Leer.

Ten tweede: in de effectieve vervulling van het ware vertrouwen (shinjin), dat onvermijdelijk, noodzakelijk voert naar het Boeddhaschap, verwezenlijkt men reeds het stadium van het niet-terugvallen. Wat betekent dat, in het hier-en-nu, nog terwijl men een ‘iemand van blinde begeertes’ blijft, men reeds een aspect van de “Geboorte in het Reine Land” realiseert. Shinran stelt dit zeer duidelijk:

“Dan bereiken zij geboorte” betekent dat wanneer iemand shinjin verwezenlijkt, hij onmiddellijk geboren wordt. “Onmiddellijk geboren worden” betekent zich bevinden in het stadium van niet-terugvallen. “Zich bevinden in het stadium van niet-terugvallen” betekent gevestigd worden in het stadium van de waarlijk verzekerden. Dit wordt ook genoemd het verwezenlijken van het stadium gelijk aan verlichting. Dat is de betekenis van “Dan bereiken zij geboorte”. “Dan” betekent onmiddellijk; “onmiddellijk” betekent zonder enige tussen-tijd, zonder verloop van dagen. (1)

“Shinjin” is wel eens vertaald geworden als ‘geloof’, maar deze term kan misleidend zijn doordat hij heel wat bijbetekenissen heeft (2). Volgens het algemene Boeddhisme, betekent shinjin hoofdzakelijk het vertrouwen in de Leer van de Boeddha, als een eerste stap op de weg naar de Verlichting. In andere godsdiensten, betekent het een geloof aan God, hemel of hel. In al deze gevallen, wordt shinjin bekeken vanuit het standpunt van de mens, een op zichzelf afgesloten en onbewust affirmeren van een of andere fixering. Maar in

In het Shinboeddhisme verwijst de term shinjin allereerst naar het gemoed (3) van Amida Buddha. Wanneer dit gemoed in ons gemoed intreedt, geeft het ons de mogelijkheid tot waar vertrouwen in de Ander-Kracht, waarbij wij van onszelf bevrijd worden. Het is het einddoel op het pad, een ontwaken tot de ware natuur van zelf en Boeddha, het equivalent van ‘satori’.

Daarom is het voor onze bedoeling beter shinjin weer te geven als ‘waar vertrouwen’, in een poging het woord uit zijn dualistische connotatie te halen. Dat dient aldus verstaan te worden: ‘waar’ verwijst naar het gemoed van de Boeddha; en ‘vertrouwen’ verwijst naar de werkzaamheid van Boeddha’s gemoed in het gemoed van het dwaze wezen. Daardoor maakt shinjin het mogelijk een onvoorwaardelijk vertrouwen in de Boeddha te hebben, als uiteindelijke bevrijding uit de gehechtheid aan een zelf-fixatie. Het feit van ware vertrouwen is niets anders dan de vrijheid die verwerkelijkt wordt in de “Geboorte in het Reine Land”. Dit is een onmiddellijke, onmiddelbare geboorte: “onmiddellijk betekent zonder enige tussen-tijd, zonder verloop van dagen”.

Een dergelijke opvatting is gebaseerd op de diepere realiteit van het Reine Land. Shinran beschrijft het als het ‘Land van het Onmetelijke Licht’, het ‘bereik van Amida Buddha’ die ook genoemd wordt ‘de Boeddha van het Hinderloze Licht en van het Onvoorstelbare Licht’. Licht is de uitstraling van onovertroffen wijsheid die buiten elk begrip van gewone denken valt; daarna wordt het omschreven als onmeetbaar en onvoorstelbaar. En niets kan de uitstraling van dit wijsheidslicht hinderen of tegenhouden; het doordringt de donkerste onwetendheid van alle karmische wezens en zet alles en allen om tot verlichting. Vermits dit Reine Land verwezenlijkt werd als vervulling van Amida’s Geloften, wordt het ook het Land van de Ware Vervulling genoemd.

(1) Yuishinshō-mon’i (‘Notes on Essentials of Faith Alone’, SBTS, Kyoto 1979, p. 34).

(2) Zeker in het Engelse ‘faith’, maar ook het Nederlandse ‘geloof’ heeft sterke christelijke connotaties die in een boeddhistische context absoluut niet passen.

(3) de auteur gebruikt - waar de vertaler ‘gemoed’ zet - ‘mind and heart’ voor het Chinese hsin, Japanse kokoro. Het Sanskriet citta ligt evenwel meer in de sfeer van ‘gemoed, instelling, attitude’.

Ekō 45

Jodo Shinshu Begrijpen

jikōji - 慈光寺

© 2004

info-at-jikoji.com

          home