Editoriaal - Meesters?

Vr me ligt een exemplaar van een (Nederlands) maandblad van zog. alternatieve origine. Wat me erin zo bijzonder getroffen heeft, dat zijn de honderden (ja, honderden!) advertenties voor alle mogelijke en onmogelijke lessen, inwijdingen, cursussen, initiaties in de meest supranormale meditatieve, extra-esoterische, natuurholistische, kruiden en metalenmystische, hand- en voetmantische, super-egotistische kunsten en wetenschappen.

En dat alles onder de dekmantel van meesters en goeroes bij wie je fijn terecht kan met l je problemen. Want het zijn niet zomaar meesters, nee, het zijn chte Meesters, die Het allemaal Weten, in Wier Handen je je kan overleveren, die je op Het Rechte Ware Pad brengen. Mits je er de nodige deeswereldse Guldens voor over hebt, - uiteraard.

Voeg ik bij die honderden adverterende Meesters dan nog een raming van de niet adverterende wijzen, goeroes, geneesdominees, zieners, nonnen en lamas, babas en sadhoes, kortom maak ik de som van alle specialisten in dit alternatieve bovennatuurlijke, dan moet ik wel vaststellen dat er in Nederland nog nooit zoveel Wijzen en zoveel Profeten geweest zijn.

Maar Nederland is slechts een kleine brok, die ook op dit vlak niet alleen staat. Indien het er in Belgi allicht iets minder anders aan toe gaat (de Belgen hebben immers 1) een baksteen in hun buik, en 2) ze verlustigen zich aan de rebussen van hun politiek), dan moet je er toch bij denken dat ook in Groot-Brittanni, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en beslist elders ook, hetzelfde fenomeen zich voordoet, en dan op grotere schaal nog dan bij onze Noorderburen - om van de VS. maar liever niet te praten. Kortom, het komt me voor dat de hele wereld nog nooit zoveel Meesters heeft geteld als tegenwoordig.

Wat jammer: hun overvloedige aanwezigheid op aarde heeft feitelijk nog niet veel heilzame resultaten opgeleverd.

De moord- en roofpartijen, de ecologische en mentale vervuiling, de verzieking, de verarming neemt almaar toe. Wreedheden en holocausten binnen en buiten oorlog zijn nog altijd even wreed als 1 000, 2 000, 3 000 jaar geleden. Het peil van de tevredenheid ligt nog steeds op dezelfde lage drempel; onmin, begoocheling, hebzucht, machtzucht, zelfmoord, waanzinnig drug- en alcoholgebruik, misleiding in het groot en in het klein, dat ligt nog allemaal netjes in de lijn van Boeddhas woorden 2 500 jaar terug: sabbe sankhara dukkha, sabbe sankhara anicca en dus sabbe dhamma anatta. Tja, alle bestaansvormen zijn fundamenteel door lijden getekend.

Vergeet of miskent men die woorden, dan loopt men het risico echt niets meer van het wereldgebeuren n van het interne gebeuren van elk mens te begrijpen. Zelfs niet met die honderden Meesters in n alternatief maandblad.

Een andere bedenking van me situeert zich op het niveau van marketing en merchandising: want die Meesters beantwoorden aan een vraag op de markt, een interessante niche. Net als die steeds witter-wassende zeeppoeders, die nog angstwekkendere pretparken, die nog eerlijkere politici, die nog snellere en nog duurdere luxesleen Zo is er behoefte aan Meesters.

Maar: mundus vult decipi, decipiatur ergo. En we zullen dat maar onvertaald laten

Je hebt dus Meesters nodig. Op je eigen denken staan, zoals op je eigen voeten, dat zie jij n niet meer zitten. En dat besef kn trouwens heel normaal, zelfs heilzaam zijn. Maar je moet daarbij beseffen waarvoor, waarom je een meester nodig hebt. En ken je de plaats waar de voor jou geknipte meester gezocht moet worden? Of neem je echt de eerste de beste die in je vizier komt, die er wijs en toch prettig uitziet en die je de indruk bezorgt dat-ie je vanaf het eerste moment dr heeft.

Toen de Boeddha huis, vrouw, kind, familie en clan verliet, ging hij in de leer bij meesters, eerst bij Arada Kalama, dan bij Udraka Ramaputra, overigens chte yoga-meesters, geen uit de advertenties.

Maar hij zocht die meesters niet op omdat hij problemen had met stress, slapeloosheid, impotentie, frustraties, agorafobie, onychofagie, beursnoteringen; hij zocht die meesters niet voor zichzelf op, maar wel voor het heil van alle wezens: te komen tot de onthulling van de oorsprong van het lijden, van de opheffing van het lijden en van de weg die voert naar de opheffing van het lijden. Niet het lijden van ene Siddharta, maar het lijden van alle wezens. Niet enkel het lijden waarvan men zich slachtoffer voelt, maar ook van het lijden dat men veroorzaakt. Drvoor ging Siddharta op zoek naar meesters.

In het Gandavyuhasutra (uit de Avatamsaka-cyclus) trekt de jongeling Sudhana van de ene meester naar de andere, - wl 53!, van alle slag (1) om de diepe waarheid van de Leegheid (sunyata) te ontmoeten.

En Shinran zelf, trok hij niet naar Meester Honen, niet om aan telepathie en telekinese te doen, maar om klaar te zien in het donkere labyrint van zijn spirituele problematiek. Z immers dient men in boeddhistisch perspectief de meester te zien: als raadgever, helper bij het oplossen van spirituele vraagtekens.

Dt is de betekenis van de term kalyana-mitra (Jap. zenjishiki): lett. de heilzame vriend, de goede Dharma-vriend, die je wegwijs maakt in de dharma en zijn veelvuldige betekenissen. Niet de apodictische goeroe die als een god boven je verheven is, niet de alwijze profeet die je zegt wat je moet en mag of niet mag doen, die je onfeilbare middeltjes ordineert voor je hachjes en je ochjes.

De ware meester is vriend en raadgever, niet therapeut of dictator. De ware meester moet verdiend worden. Denk b.v. aan Hui-ko, die later de 2de Chinese Zenpatriarch zou worden en die (althans volgens de legende) bij Zenmeester Bodhidharma in de leer wou, maar eerst na dagen in de sneeuwstorm gewacht te hebben, zijn arm afhakte en hem aan de Meester aanbood als bewijs van de diepe ernst van zijn verlangen.

De kalyana-mitra is in het boeddhisme de typische vorm van de meester (2). Shakyamuni is daarvan het meest markante voorbeeld, met zijn diepe menselijkheid, zijn warmte en zijn openheid voor allen. - Ikzelf kan in dit verband me niet weerhouden terug te denken aan Inagaki Zuiken, de meester die ik helaas veel te laat en veel te kort gekend heb, maar mij levend blijft overheen zijn dood.

En waar ik met Zuiken ben, daar is voor mij ook Shinran, - en Amida ook.

Gassho en Namu Amida Butsu.

Shitoku

(1) Zie hierover Eko 35, okt. 86.

(2) Uitgezonderd allicht het Tibetaanse boeddhisme, waar de relatie guru/chela (meester/discipel) helemaal anders ligt. Een relict uit het vroegere sjamanisse?

Ekō 46

jikōji - 慈光寺

2004

info-at-jikoji.com

          home