Vragen Staat Vrij

- Ik leef goed met de Nembutsu, maar toch lig ik vaak overhoop met het Shinboeddhisme.

In feite is dat niet zo erg… Toegegeven: de ‘theorie’ van het Shinboeddhisme is zeker niet gemakkelijk, niet gemakkelijk te vatten er niet gemakkelijk te vertalen naar de dagelijkse existentie toe.

Eigenlijk is geheel de Leer van de Boeddha iets waarmee men dagelijks overhoop kan liggen. Tot het moment komt dat men ineens “het” door-heeft, “het” door-ziet. Dat de Leer natuurlijkheid, vanzelfsprekendheid geworden is. Dat is ook wat Shinran bedoelde met de progressie binnenin de Drie Geloften: de spirituele evolutie van de 19do Gelofte (d.i. het geheel van de boeddhistische meditatieve en niet-meditatieve praktijken, waarmee in feite elk boeddhist start) naar de 20ste Gelofte (die van de zelf-kracht Nembutsu, de nembutsu die men uitspreekt uit eigen wilsbeslissing), om dan, doorheen het Ene-Gedachtenmoment-van-Shinjin, uit te monden in de 18de Gelofte, die van de Ander-Kracht Nembutsu, de Nembutsu die men diep in zich door de Boeddha uitgesproken hoort en eventueel na-zegt.

Blijf dus rustig de Nembutsu beleven. En maak je niet al te veel zorgen over de theorie van het Shinboeddhisme. Waarschijnlijk komt ook dàt vanzelf in orde.

 

- Wanneer en hoe dikwijls moet men de Nembutsu zeggen - of niet zeggen?

Móet men de Nembutsu zeggen? Neen! En toch JA!

De Shinshu-traditie wil dat de Nembutsu die men zegt een uiting van dankbaarheid is. Men zal dus de Nembutsu zeggen op elk moment dat men die dankbaarheid in zich waarneemt. Vermits dankbaarheid een herhaalde ervaring is, zal men bijgevolg ook de Nembutsu herhalen. De Nembutsu is daarbij geen middel ter Verlichting maar een interne kreet.

De Nembutsu die men “spontaan” in zich hoort (de Boeddha roept!) is een signaal van de Gelofte-Kracht van het Grote Mededogen. Soms komt die “spontane” Nembutsu ongewild (via shinjin?) op onze lippen terecht. Waar en wanneer en hoeveel, dat ontgaat ons. En het heeft trouwens geen belang.

Wat de nembutsu niet is en waarvoor hij niet gebruikt kan worden: hij is geen beleefdheidsformule (zoals “Grüss’Gott” of “God bless ye” of “Heil Hitler”!) geen club-badge, geen wachtwoord, geen yell van een supportersvereniging…

Voor de Shinboeddhist is de Nembutsu geen mantra, geen meditatie-object, geen heilsverplichting, geen ritueel evenement, geen praktijk! Hij is niet-praktijk en niet-goed-werk” (Tannishō viii).

 

- In de tempel zie ik dat sommigen een stola in brokaat dragen. Wat is er de betekenis van? Kan men zo een stola kopen?

Die stola noemt men een kesa. Er bestaan verschillende soorten kesa’s. De ‘priester’ draagt een grote kesa als teken dat hij tokudo-shiki (de erkenning als “priester”) gehad heeft. Deze ‘tokudo’-ceremonie kan enkel plaats hebben in de hoofdtempel te Kyoto. De ‘leken’ (in het Shinboeddhisme is men “noch leek noch monnik”) ontvangen hun kesa, samen met hun Dharma-naam, bij kikyo-shiki, de ‘bevestigingsceremonie’ die om het even waar kan plaats hebben, maar strikt voorbehouden blijft aan de Hoofdabt (Go-Monshu) of de Rustende Hoofdabt (Zen-Monshu). Deze ceremonie betekent de persoonlijke bevestiging van het toetreden tot de Jodo-Shinshu gemeenschap.

Het spreekt vanzelf dan zo een brokaten stola niet te koop is…

 

- Wat moet ik doen om een goed(e) Shinboeddhist te worden?

Tja, wat eigenlijk? Dat is nu zo een vraag waarop elk antwoord moeilijk is. Want wat is een ‘goed(e)’ boeddhist en wat is een goed(e) Shinboeddhist? En wat betekent ‘goed’ in dergelijke configuratie?

Men wordt inderdaad een goede boeddhist, Shinboeddhist. Dat is o.k. Maar hóe wordt men dat?

Daar is blijkbaar in de allereerste plaats een heilzaam karma voor nodig. En zo een karma, dat kan in het verleden teruglopen tot het begin van de mensheid, van ons zoogdierschap, van ons pantoffeldiertje-zijn, en/of nog vroeger… En wie zal ons dan vertellen wat of hoe ons karma wel is?

Dit kunnen we evenwel vaststellen: het is ‘goed’ als mens geboren te zijn. En het is goed als-mens-geboren-zijnde de Leer van de Boeddha te kunnen horen. Voor de Shinboeddhist is het horen van de Leer het horen van de Nembutsu. Maar dat hebben wij, dwaze lakse wezens, praktisch niet in de hand. Meestal zelfs gaan we ons verzetten tegen wat de Leer ons doet horen: wij (‘ik’ x n = ‘ego tot de n-de macht’) weten het immers altijd beter.

Dus om een goed(e) (Shin)boeddhist te worden, moeten we luisteren. Helaas, de wereld rondom ons maakt zoveel lawaai dat ‘horen’ of ‘luisteren’ en niet meer af kan. Althans dat argumenteren we.

Want dat kan alleszins verholpen worden. Met wat (veel) oefening kan de muzikant heel precies de juiste stemhoogte van zijn instrument horen. Met wat (veel) oefening kan de keldermeester de diverse wijnen en hun millesime’s erkennen. Met wat (niet zo veel?) oefening kan ook de (Shin)boeddhist onderscheiden wàt de Leer is, wat de niet-Leer is.

Oefening - of noem dat het Edele Achtvoudige Pad… - is het met vallen en opstaan meemaken en doormaken van de Leer.

Zoals Abe Masao het meer dan eens benadrukte: het Boeddhisme is als een vogel; die heeft zijn twee vleugels nodig om echt te kunnen vliegen. De ene vleugel van het Boeddhisme is de kennis: de intellectuele benadering, het weten hoe-de-vork-aan-de-steel-zit. De andere vleugel is de praktijk: de emotionele beleving, de meditatieve, morele of rituele ‘handeling’.

De Shinboeddhist ontdekt al spoedig dat zijn handelen een niet-handelen is… dat de Eenvoudige, Gemakkelijke Weg die hem voor gehouden werd, in waarheid de Moeilijkste der Wegen is: een weg zonder praktijk, waarop hij gaat-zonder-te-gaan, waarop hij dient tot het besef te komen dat hij zich dient te ontdoen van elk begeren, ook/zelfs van het Verlangen naar Geboorte in het Reine Land, elk vastklampen en verkrampen aan eigen berekening los te laten.

‘Loslaten’ is immers het motto voor elk boeddhist; maar nergens wordt dit ‘loslaten’ zo benadrukt als in het Reine-Landboeddhisme. Waarbij we meteen meestal over het hoofd zien dat ook/zelfs dit streven naar loslaten moet losgelaten worden…

En daardoor blijf ik verveeld zitten met een antwoord op deze pertinent-praktische vraag. Tot mijn troost bedenk ik dat er geen enkel precies antwoord op deze vraag mogelijk is.

Dus: word… en luister. Luister… en word… Probeer stilletjesaan te doorgronden wat de Naam Namu Amida Butsu in je leven betekent.

En spreek er maar niet te veel over.

Ekō 61
Vragen Staat Vrij

jikōji - 慈光寺

© 2007

info-at-jikoji.com
          home