Editoriaal - Communicatie

In een boeiende lezing in Düsseldorf gaf M. A. Jedrzejewska zo een merkwaardige hint dat [Shin]boeddhisme in zekere zin kan gezien worden als een synoniem voor ‘communicatie ‘. Je hoort dat, je overweegt dat, je blijft er wat over napiekeren. Uiteindelijk zie je er toch wat licht in.

Neem nou die pańca-skandha, die ‘vijfvoudige aggregaten’, een basisbegrip zonder hetwelk de Leer van de Boeddha gesloten, onbegrijpelijk blijft. Als je er een chronologisch - of zelfs een causaal - verloop in ziet, dan merk je dat je vanuit de zintuiglijke indrukken (de rūpa = ‘vorm, lichamelijkheid’) de denk-gang kan volgen tot en met vijńāna - wat we een beetje stuntelig vertalen als ‘bewustzijn’.

Het volstaat evenwel deze denk-gang (vanuit ‘ik’) om te keren, naar ‘lichamelijkheid’ toe binnenin de menselijke geestesstructuur nāma-rūpa. Dan wordt ‘bewustzijn’, via wilsvorming, cognitie, perceptie, toch weer ‘vorm[geving]’: lichamelijke vormgeving. Stel je nu - in ons menselijk verband althans - deze lichamelijke vormgeving even verbaal voor: het ‘woord’ is dan niets anders dan de orale verlichaming van ‘bewustzijn’.

Zulke orale verlichaming is datgene waardoor we (actief) in communicatie kunnen treden met onze verschijningswereld, net zoals deze verschijningswereld (passief) ondergaan wordt als onze rūpa‘ervaring’ ervan.

Laat me nog een stapje verder gaan, zeker in onze Jodo-Shinshu-traditie. Zo is shinjin a.h.w. een communicatie-netwerk met het Boeddhaschap, een soort ‘internet’ of ‘world wide web’ (1) waarin ‘ik’ constant aangesloten ben op ‘server’ Amida Butsu; de boodschap die ik permanent ontvang bij het horen van de Nembutsu is daarbij niets anders dan mijn communicatie met het Grote Mededogen van Amida’ s Gelofte-Kracht.

Dat, en zó is de ‘wederkerige-wederzijdse’ communicatie met de Boeddha: Amida’s Gemoed is immers ‘mijn’ gemoed geworden en ‘mijn’ gemoed wordt hierdoor Amida’s Gemoed.

Maar net zoals je het ‘elektronisch surfen’ van Internet moet meemaken wil je iets van die procedure verstaan, zo moet je ook Amida’s communicatie weten op te vangen via je juiste golflengte, je juiste address.

Je maakt daarbij evenwel zo véél storingen op de lijn dat Shinran inderdaad kon zeggen: “Er is niets moeilijker dan shinjin. “

Vergeet voor één minuutje de ‘technische’ moeilijkheid. Dan is er inderdaad niets meer eenvoudigers (enkelvoudigers…) dan het Gemoed van Vertrouwen.

Dat is de Nembutsu: Namu Amida Butsu.

Shitoku

(1) Noteer bet niet-gebruik van hoofdletters.

Ekō 70

jikōji - 慈光寺

© 2007

info-at-jikoji.com
          home