Tempelrede: Het Edele Achtvoudige Pad (1)

José Pimienta     

I. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om jullie te spreken over het Edele Achtvoudige Pad. Waarom?

Reeds dikwijls werd ons gezegd, hier ook in Jikoji trouwens, de Boeddha Dharma zo goed mogelijk te integreren in ons dagelijks leven.

Ook andere Meesters/Leraars hebben ons daarop al gewezen, o.a. ook Shinran. De Myōkōnin is daar trouwens een voorbeeld van hoe die mensen de Leer en voornamelijk de Nembutsu integreerden in hun leven.

Omdat Martine onlangs in haar tempelrede het belang van het Edele Achtvoudige Pad zo sterk beklemtoonde.

En dan is er een citaat dat zegt:   

‘Gewone mensen bestuderen de Leer.

Diegenen die de wijsheid zoeken, passen hem toe.’

 II. Het Edele Achtvoudige Pad bestaat uit:

 1.Het juiste inzicht/zienswijze

 2.De juiste gezindheid/intentie

 3.Het juiste spreken/woordgebruik

 4.Het juiste handelen/handelswijze

 5.De juiste leefwijze/levensonderhoud

 6.De juiste inspanning

 7.De juiste opmerkzaamheid/aandacht

 8.De juiste concentratie.

III. Wat is nu dat Edele Achtvoudige Pad?

a. Het Edele Achtvoudige Pad is in de eerste plaats en ook in laatste instantie een weg die zich in de geest vormt en ontplooit, een weg van het kennen, begrijpen en bewust worden van de Leer.

b. Het is echter geen Pad van louter intellectuele beschouwing, maar een Pad van dagelijkse beleving.

c. Elk onderdeel van het Edele Achtvoudige Pad staat op hetzelfde niveau. Men moet dit Pad dus niet gaan beschouwen als een ladder, maar als een achtbaansnelweg waarbij alle banen tegelijkertijd gebruikt moeten worden.

 d. Er zit ook een cirkelbeweging in, want het Pad begint en eindigt met de juiste zienswijze. Hoewel deze alleen genoemd wordt aan het begin, zal het volgen van het Pad ook de absoluut juiste zienswijze tot gevolg hebben, en dat betekent: het inzien van de veranderlijkheid van de dingen, als de oorsprong van het lijden en onvrede, en van het Niet-Zelf (Skr. anātman/P. anattā).

IV. De Eerste Stap - De Juiste Zienswijze

1. Dit betekent namelijk dat we duidelijk inzien dat het leven geen ander doel heeft dan dat we door middel van spiritualiteit een weg uit het lijden proberen te vinden. Voor ons Shin-Boeddhisme betekent dit hoofdzakelijk de weg van de Nembutsu, het volgen van de weg ons getoond door onze spirituele leraar Shinran.

2. Het blootleggen van de grondoorzaak van onze onvrede. Dat betekent: het inzien en bewust worden vanwaar ons lijden komt. M.a.w. het begrijpen van de 2de Edele Waarheid.

3. Tot de juiste zienswijze behoort ook het besef dat het voor ieder van ons mogelijk is, inderdaad, deze door Shinran aanbevolen spirituele weg te volgen, en ook dat we begrijpen wat Karma inhoudt, m.a.w. de wetmatigheid van oorzaken en gevolgen.

Dit betekent namelijk: de volledige verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt op ons nemen, zonder de schuld te geven aan anderen of aan omstandigheden of aan iets buiten ons.

(Zie ook: Katrien Haemers, ‘Het Boeddhisme en Karma’, lezing van 22 januari 1999).

4. En verder, we moeten inzien dat er iets moet veranderen en beseffen dat we iets kunnen veranderen. We moeten ons dus sterk bewust worden van het lijden (de 1ste Edele Waarheid.)

Het gaat er dus om inzicht te krijgen in de noodzaak tot verandering om uiteindelijk uit het lijden te geraken. Dit betekent: de kringloop van geboorte en dood doorbreken.

Wij kunnen hier verwijzen naar de keten van oorzakelijkheid, de 12 nidana’s.

Hoe? Voor ons Shinboeddhisten de juiste en enige praktijk, en kijken naar onze leraars die ons voorafgegaan zijn!!

5. Het lijden zelf is onze beste leraar!!

In feite kun je zeggen onze enige leraar. Je moet er echter iets uit leren. In plaats van ons voortdurend te verzetten tegen onze onvrede en te proberen alles onder de tafel te vegen of erover te jammeren of te treuren, of erdoor gepijnigd te worden, zouden we er dankbaar voor moeten zijn.

Het is toch zó dat we juist door het bewust worden van onze onvrede en lijden het pad van de Boeddha Dharma gekozen hebben.

V. Hoe reageren op het lijden?

Er zijn verschillende manieren om op het lijden te reageren:

1. De eerste en veelvoorkomende manier is iemand anders de schuld te geven. Dat is de weg van de minste weerstand. (Ik kan er niets aan doen. Bij mij is alles in orde. De andere is de schuldige.)

2. Wij kunnen ook reageren door neerslachtig te worden en ons erdoor te laten ondersneeuwen, ons als het ware wentelen in onze droefheid.

3. De derde reactie is medelijden krijgen met onszelf, alsof wij al het lijden van de hele wereld te dragen hebben. Wij doen dan alsof niemand anders iets dergelijks heeft, en dat is natuurlijk niet waar.

Wanneer we medelijden met onszelve hebben, verwachten wij ook dat anderen medelijden met ons hebben. Maar zo werkt dat niet. Je leert er niets bij, je wint er niets bij. Je wordt alleen maar een last voor de anderen.

4. De vierde manier van reageren is tandenknarsen en je emoties onderdrukken en net doen alsof er niets aan de hand is. Dat betekent: het lijden niet willen herkennen - hardnekkig volhouden dat alles O.K. is.

5. Er is ook nog een vijfde methode en dat is het lijden recht in het gezicht kijken. Ons afvragen waarvan het lijden komt. De oorzaken trachten te ontdekken, bij jezelf en de anderen, desnoods die oorzaken analyseren.

VI Samenvatting:

1. De juiste zienswijze is het essentiële fundament dat we nodig hebben om het spirituele pad te betreden, m.a.w. dat het leven als doel heeft door middel van het Spirituele Pad een uitweg te vinden uit ons lijden.

2. De juiste zienswijze is de dingen zien en accepteren zoals ze zijn, ook onszelf.

3. Het aanvaarden van de wet van oorzaak en gevolg.

4. De armen niet laten hangen, maar inzien dat we er iets moeten aan doen. Bijvoorbeeld het nemen van de Drievoudige Toevlucht, maar dan zeer concreet en dagelijks, niet enkel in de Tempel van Jikoji. De drievoudige toevlucht is veel, veel meer dan enkel een formule. Ook dit moeten we inzien, en in de praktijk dus ook DOEN.

5. De noodzaak inzien van een leraar - a good friend of the way - hetzij door directe ontmoeting of door zijn geschreven woord.

6. Inzien dat we bestemd zijn voor de hel, door ons Bonnō, maar juist, omdat we bestemd zijn voor de hel, in het Reine Land geboren zullen worden.

VII. Tot slot een voorbeeld van het integreren van de Leer (van de Nembutsu) in ons dagelijks leven. Een verhaal:

One day a young Zen-master went to see Osono (a Myōkōnin), and asked her:

- "What is the name of the Buddha you are worshipping?"

- Osono answered: "Amida Buddha."

- "Where is that Amida Buddha," the Zen-master asked.

- Osono answered: "My oya-sama (spiritual parent) Amida is far, far away in the West."

- "Ah, your oya-sama is really far away, isn't he?" said the Zen-master.

- "Oh, no," said Osono. "Though Amida is far away, right now at this moment, He is out of the Pure Land in the West."

- This answer surprised the Zen-master.

- "If Amida is out, where is Amida now?"

- Osono answered: "Oh, Master, you ask good questions! Amida is right here! Right here!'

VIII. Opgave: 1. Instructions for life: Follow the three R's:

- Respect for self

- Respect for others

- Responsability for all your actions.

                                               Bron: Dalai Lama, ‘The mantra’.    

2. Lezen: Daniëlle Girardin, ‘De Leer Beleven’ in Ekō 45, p. 15.

Namu Amida Butsu!

Ekō 88
Tempelrede: Het Edele Achtvoudige Pad

jikōji - 慈光寺

© 2003

info-at-jikoji.com

          home