Amida Aan het Werk

Marcus Cumberlege

Hoe begrijp ik Amida? Amida is al goedheid, geduld, vertrouwen, mededogen, en kent de geheime roerselen van mijn geest. Hoe kan ik hier zeker van zijn? Omdat ik hem diep in mij voel als een fontein van vreugde (ook wanneer de straal zwak is), een bron van waarheid en geluk. Kan deze beperkte, onvolmaakte sterfelijke man, deze bombu die steeds opnieuw in de fout gaat en terugglijdt in de mist van de onwetendheid, ook maar iets diepzinnigs en definitiefs zeggen over het in hoge mate betwistbare onderwerp van ‘persoonlijk geloof’? Ik schrijf voor mezelf, om dingen duidelijker te maken. Ik ben Amida’ s handen en voeten. De dam breekt door, het stenen wasbekken vloeit over in de bamboe pijp. Mijn lippen openen en sluiten zich, en vormen de woorden ‘Amida en ik zijn één’. Geen excuses hier voor mijn ongeloof in God de schepper. Sinds onheuglijke tijden heeft mijn geliefde zitten denken aan mij, broedend op manieren om mij te vangen in zijn aangename net. Deze inkt die ik verspil zal in de oceaan vloeien om zich te vermengen met de uiteindelijke waarheid.

Hoe begrijp ik Amida? Amida is even werkelijk als de tafel waarop ik deze woorden schrijf. Verwijder, verminder en trek alles af en ik blijf over met hem: de steun, de fundering, de grond van mijn wezen en bestaan. Hoe komt het dat je Amida zo goed kent? Ben je niet bang dat morgen alles wat je nu zegt verkeerd zal blijken? Bekijk het uit een andere hoek: zal binnen een uur of twee angst en twijfel je hart niet grijpen? De gevreesde stemmingswissel’?

Inderdaad, Subhuti, dat zal gebeuren, even zeker als dat deze januari maan spoedig onder zal gaan in een wereld van onzin. Sorry, maar er is geen andere manier om dit te zeggen. En dan? Alles vloeit, uitgezonderd Amida, die blijft. De schrijver is een fruitvlieg die danst in een tros druiven. Plots zijn de druiven er niet meer. Iemand heeft ze geplukt en opgegeten – jij misschien. Dat is prima! Amida regelt dat. Maak de klik. Meer zal geopenbaard worden.

Hoe begrijp ik Amida? Amida’s zorg voor mij is zo dat er van mijn kant geen zorg nodig is. Ik heb leren fietsen en nu kan ik deze vaardigheid in de praktijk brengen op de landingsbaan van een verlaten vliegveld, zonder een zuchtje wind. Elke berekening is volstrekt onnodig. Er blijft niets anders over dan de kist met spiritueel gereedschap op te nemen, en het volgende beste ding te doen. (Pauze hier om gebeden te zeggen voor een aantal bijzondere vrienden…). We vallen nu in de alledaagse wereld van postzegels en tikkende horloges. Onze leraar vertelde ons dat Amida de afwas niet zou doen voor ons. Wij antwoordden dat denken aan Amida de taak veel gemakkelijker zou maken.

Hoe begrijp ik Amida? Ik ben mezelf ongewild aan het testen op één van de oudste koans die er bestaan, waartoe slechts één sleutel is: Namu Amida Butsu. Getraind in niet-gedachte, spreken de zenmeesters nauwelijks over zichzelf, wat van mij niet kan gezegd worden. Wat moeten we denken van hun gezegde ‘Geen voedsel zonder werk?’ Aan de overzijde van de straat strekt een jonge zwarte vrouw zich uit om een hoog venster te reinigen. Zij kijkt mij vluchtig aan, vraagt zich misschien af of ik een antwoord heb voor haar problemen. De lente is nog ver weg. Met al zijn lange, gekrulde vingers schrijft onze boom een tragisch verhaal op het witte blad van de hemel. Zoals eenden uit het water spelen en roepen kinderen op de speelplaats achter de muur. Zelfs de beste flamenco zangers kunnen hun scherpe, schrille tonen niet evenaren. Nu mengen zachte klokken, door de lucht gedragen, zich met de geluiden die ik net beschreef: de middag is eraan gekomen in zijn onzichtbare koets om me terug te brengen naar de werkelijkheid van lunch.

Hoe begrijp ik Amida? Paardenkoetsen draven naar huis in de naderende schemer van een nijvere dag. Ik beken dat ik je verloor in het rumoer van de Spaanse les, toen zeven vrouwen de voor- en nadelen van het stierenvechten bespraken. Ik neem de soep uit de ijskast en verdeel ze over twee bruine kommen. Ik heb net per telefoon met drie personen gesproken en ben mijn verstrooide geest aan het verzamelen. De nembutsu van dankbaarheid brengt mij in een gemoedsgesteldheid om het avondmaal te bereiden. Mijn keuken is een plaats van vrede en gebed. Het was vanuit een kloosterkeuken dat de Zesde Patriarch te voorschijn kwam om te verklaren ‘Van in het begin is geen ding’. De dichter pendelt tussen de forel en broccoli en dit geschreven blad. Een overweldigende behoefte om je te loven en te aanbidden, te danken en te zegenen voor de laatste twaalf uren grijpt me bij de lurven. Zal Maria mij in aanbidding uitgestrekt aantreffen op de vers geschuurde vloer?

Hoe begrijp ik Amida? Ik word de volgende morgen heftig protesterend wakker. Mijn hersenen zijn gehuld in sombere duisternis. Ik ben in een vieze submenselijke stemming. In mijn ziel is geen greintje dankbaarheid voor de uren die ik doorbracht in de armen van Lethe. Ik ga door de routine van ontbijt klaarmaken en laat het aan Maria over om de mango te versnijden. Zwaarmoedigheid, bitterheid, onwilligheid en overweldigende mentale mist – dat zijn de al te bekende gezellen van mijn eerste wakkere uur. Ik blader doelloos door oude meditaties. De ontlading, wanneer die twee uur later komt, is immens en verdient een eigen hoofdstuk. Ik zet een verse pot thee, een handeling beladen met oosters symbolisme. Het eerste teken van terugkerende geestelijke gezondheid daagt wanneer een warme gloed van hoop mij bekruipt. De muziek wordt betekenisvol. Een duif flappert naar een schoorsteen die piekt in een blauwige hemel waarop twee lang - vertrokken vliegtuigen hun uitwaaierende sporen hebben nagelaten. Ik ben hier nu om het vast te leggen! Gisteren schreef ik “Amida is even werkelijk als de tafel waarop ik deze woorden schrijf.” Moet ik nog overtuigd worden?

(Vertaling Martine Strubbe. Oorspronkelijke Titel: ‘Amida at Work’)

Ekō 113

jikōji - 慈光寺

© 2007

info-at-jikoji.com
          home